THÀNH NGỮ LÀ GÌ?
Thành ngữ tiếng Anh nói chung và thành ngữ nói riêng (idioms) là một dạng ngôn ngữ lập thức.
Vậy ngôn ngữ lập thức là gì?
NGÔN NGỮ LẬP THỨC LÀ GÌ?
Trước hết, phải nói rằng, đụng đến vấn đề này là đụng vào một rừng khái niệm:
Institutionalized expressions, amalgams, cliché, collocations, fixed expressions, gambits, holophrases, idioms, multiword units, noncompositional sequences, prefabricated routines, long-words units, vân vân và vân vân.
Trong bài này, chúng tôi sử dụng thuật ngữ formulaic language (ngôn ngữ lập thức), với nghĩa là các cấu kiện ngôn ngữ lập sẵn, theo công thức, cứ thế mà dùng. Các thuật ngữ khác về cơ bản cũng có nghĩa tương tự. Chỉ có điều là cha đẻ ra chúng đều sẽ cãi nhau ỏm tỏi, cố để người khác chấp nhận và sử dụng khái niệm của mình.
OK, thôi kệ. Ai dùng tên nào cũng được, miễn là bản chất nó vẫn là CÁI ĐÓ.
Ngôn ngữ lập thức bao gồm các cụm từ cố định, được hiểu và sử dụng như những “cấu kiện đúc sẵn”, không phải là từng từ riêng lẻ.
CÁC DẠNG NGÔN NGỮ LẬP THỨC:
Greetings and good wishes:
Ví dụ:
Hi there!
See you soon!
Happy birthday!
Prepositional phrases:
Ví dụ:
at the moment,
in a hurry,
from time to time
Sayings, proverbs and quotations:
Ví dụ:
It’s a small world!
Don’t put all your eggs in one basket.
To be or not to be – that is the question.
Compounds:
Ví dụ:
car park,
bus stop,
home-made
Phrasal verbs:
Ví dụ:
take off,
look after,
turn down
Collocations:
Ví dụ:
blonde hair,
deeply disappointed
VẬY CỤ THỂ THÌ THÀNH NGỮ LÀ GÌ?
Thành ngữ là các cụm từ cố định, thường mang nghĩa bóng (figurative). Vì vậy, ý nghĩa của chúng thường khó đoán nếu chỉ nhìn vào nghĩa đen của từng từ cụ thể có trong cụm từ.
Ví dụ, nếu ai đó nói:
I put my foot in it the other day at Linda’s house. I asked her if she was going to marry Simon.
Nếu bạn không biết nghĩa của cụm từ (thành ngữ) put your foot in it nghĩa là say something accidentally which upsets or embarrasses someone thì bạn sẽ khó mà hiểu được câu này nghĩa là gì (mặc dù nghĩa đen của nó là: đặt chân vào đó – suy rộng ra thì cũng khá giống cách nói trong tiếng Việt: xắn quần lội vào đời tư của ai đó)
Như vậy, thành ngữ tiếng Anh này mang nghĩa bóng, nghĩa rộng, hoặc gọi là idiomatic/figurative meaning.
Câu trên có thể tạm dịch là:
Hôm trước, ở nhà Linda, tôi trót lỡ miệng hỏi rằng có phải cô ấy sắp cưới Simon không.
Hoặc cũng có thể tạm dịch là:
Hôm trước, ở nhà Linda, tôi trót “xắn quần lội vào đời tư cô ấy”, hỏi rằng có phải cô ấy sắp cưới Simon không.
HIỂU RÕ HƠN VỀ THÀNH NGỮ
Thành ngữ là một nhóm từ có nghĩa khác với tổng hợp ý nghĩa của các từ riêng lẻ trong nhóm từ đó.
Trong bất kỳ ngôn ngữ nào, thành ngữ cũng là một bộ phận không thể thiếu, nhất là trong văn nói.
Thành ngữ mang đến cho ngôn một dáng vẻ sinh động và sâu sắc bằng những màu sắc và mảng miếng của chúng, tạo ra những hình ảnh truyền tải ý nghĩa ngoài những từ riêng lẻ tạo nên chúng.
Thành ngữ bị ràng buộc bởi văn hóa, lịch sử, thể hiện nét văn hóa và lịch sử trong cách nhìn nhận cuộc sống của người sử dụng chúng. Điều này là do hầu hết các thành ngữ ra đời và phát triển theo thời gian từ các thông lệ cuộc sống, niềm tin và các khía cạnh khác của nền văn hóa.
Khi một nền văn hóa thay đổi, các từ ngữ được sử dụng để mô tả nền văn hóa đó cũng thay đổi, vì vậy một số thành ngữ không còn được sử dụng trong khi một số thành ngữ khác xuất hiện để thay thế.
Điều đặc biệt thú vị là, đôi khi, các niềm tin hoặc thông lệ cuộc sống, vốn là nguồn gốc sinh một thành ngữ có thể biến mất, nhưng bản thân thành ngữ đó thì vẫn tiếp tục tồn tại và được sử dụng.
Thành ngữ đôi khi bị lạm dụng quá mức đến mức chúng trở thành các cụm từ sáo rỗng. Thành ngữ cũng có thể biến đổi theo thời gian và trở thành tiếng lóng hoặc biệt ngữ, hoặc trở thành cách diễn đạt chỉ được sử dụng bởi một nhóm hoặc một ngành nghề cụ thể nào đó.
Thành ngữ có thể mang tính khen chê, hoặc xúc phạm. Chúng có thể thể hiện nhiều loại cảm xúc từ vui mừng, phấn khích đến buồn bã, rầu rĩ, từ anh hùng đến hèn nhát, và bất cứ cảm xúc nào khác nữa.
Thành ngữ cũng được sử dụng để thể hiện ý nghĩa về thời gian, địa điểm hoặc kích thước.
Phạm vi sử dụng của các thành ngữ rất rộng và phức tạp. Sự phức tạp của các thành ngữ khiến cho việc học thành ngữ trở nên rất khó khăn đối với người không phải là người bản ngữ. Tuy nhiên, chính sự phức tạp này làm cho việc tìm hiểu thành ngữ trở nên thú vị, luôn mang đến cho người học những phát hiện mới mẻ, bất ngờ, lý thú.
Việc học thành ngữ không chỉ có nghĩa là học thành ngữ, tức là không chỉ đơn thuần học cách sử dụng một ngôn ngữ, mà còn là tìm hiểu thêm về người bản ngữ, những người chủ sử dụng của các thành ngữ đó. Và đó là lý do tại sao việc học thành ngữ luôn thú vị, và hữu ích.
CẤU TRÚC THÀNH NGỮ:
Thành ngữ tiếng Anh được cấu trúc theo nhiều dạng, phổ biến có các dạng sau:
verb + object + preposition:
Ví dụ:
Take a shine to someone: bất chợt thích ai
Tim took a shine to his teacher. (Tim bỗng chợt thích thầy giáo của mình)
Idiomatic noun phrase (Cụm danh từ):
Ví dụ;
A flash in the pan: Điều gì đó xảy ra rất nhanh và chỉ một lần, không lặp lại
The band’s number one hit was just a flash in the pan. (Bản hit số 1 của ban nhạc chỉ là một thành công chớp nhoáng.
Simile (dạng so sánh):
Ví dụ:
as quiet as a mouse: Im như thóc, im phăng phắc, im như tờ (nghĩa đen: lặng lẽ như một con chuột)
Little Jimmy has been as quiet as a mouse. (Nhóc Jimmy nãy giờ im phăng phắc)
Binomial (cấu trúc song song kết nối bằng một liên từ, như and, but, while, although):
safe and sound: Hoàn toàn yên ổn, không hề hấn gì, tuyệt đối an toàn
We arrived safe and sound. (Chúng tôi tới nơi một cách an toàn)
Thường thì thành ngữ tiếng Anh (và trong các ngôn ngữ khác) dựa trên những gì gần gũi, thiết thân, xung quanh chúng ta, xảy ra hàng ngày, ví dụ: liên quan đến cơ thể con người:
Mark and Alistair don’t see eye to eye. (không nhìn mặt nhau, không bằng lòng với nhau, không đồng ý với nhau)
Nhiều thành ngữ tiếng Anh chỉ nên dùng trong những bối cảnh rất dân dã. Vì vậy, nên cân nhắc kỹ càng.
NÊN SỬ DỤNG THÀNH NGỮ NHƯ THẾ NÀO?
Bạn sẽ cần phải biết rất nhiều thành ngữ tiếng Anh nếu bạn muốn đọc truyện, báo chí, xem tivi, xem phim hoặc nghe lời bài hát tiếng Anh.
Người ta thường dùng thành ngữ vào để tạo sự hài hước hoặc nhận xét về bản thân mình, về người khác…
Nhưng cũng đừng sợ. Nếu bạn có thể dùng một số thành ngữ trong văn nói hoặc văn viết ở các ngữ cảnh thân mật thì sẽ tự nhiên và trôi chảy hơn.
Tuy nhiên, đừng lạm dụng, và đừng dùng thành ngữ đã lạc hậu.
THỬ XEM BẠN HIỂU NHƯ THẾ NÀO:
Trước khi làm bài quiz này, các bạn hãy đọc lại phần trên. Các câu hỏi ở đây đều liên quan tới các kiến thức đã nêu ở phần trên.
INSTRUCTIONS:
Number of questions: 10
Time limit: No
Earned points: Yes (if you’re logged in). You will earn 8 points to your balance if you PASS the quiz (answering at least 80% of the questions correctly). You will earn another 2 points if you COMPLETE the quiz (answering 100% questions correctly).
Have fun!
CÓ THỂ BẠN CŨNG QUAN TÂM:
