Bài này nói về cách dùng phân từ của động từ như tính từ. Tiếng Anh gọi dạng này là Participial Adjectives. Tiếng Việt gọi là Tính động từ.
Trong bài này, chúng tôi sẽ gọi là Tính động từ.
Dẫn dắt:
Phân từ của động từ có hai dạng:
- phân từ hiện tại: cấu tạo bằng cách thêm đuôi ING vào sau động từ (gọi tắt là V.ING)
- phân từ quá khứ: cấu tạo bằng cách thêm đuôi ED vào sau động từ (ví dụ: annoy – phân từ hiện tại là annying, phân từ quá khứ là annoyed), hoặc là một dạng không theo quy tắc nào cả, mà phải nhớ (ví dụ: động từ fall – phân từ hiện tại là falling, nhưng phân từ quá khứ là fallen)
Cả hai dạng phân từ này đều có thể được dùng như động từ, danh từ, và tính từ.
Trong bài này, chúng tôi giới thiệu cách dùng hai loại phân từ này như Tính từ (gọi là Tính động từ).
Cách dùng Tính động từ:
Với tư cách là tính từ, chúng cũng có các đặc điểm ngữ pháp như các tính từ thông thường:
Vị trí:
Các tính từ này có thể đứng ở vị trí trước hoặc sau danh từ mà nó bổ nghĩa, hoặc sau động từ linking verb.
Ví dụ:
He’s an annoying person.
Hắn là một kẻ hay gây khó chịu cho người khác.
Trong ví dụ này, annoying đứng trước danh từ mà nó bổ nghĩa
In the village, there’s a small house abandoned for a long time.
Trong làng, có một ngôi nhà bỏ hoang từ rất lâu.
Trong ví dụ này, abandoned đứng sau danh từ mà nó bổ nghĩa
He’s annoying.
Hắn là kẻ rất khó chịu.
Trong ví dụ này, annoying đứng sau động từ linking verb.
Dạng so sánh:
Là tính từ, chúng cũng có thể dùng ở các dạng so sánh hơn và so sánh cao nhất, và dùng với các từ nhấn mạnh (intensifiers) hoặc giảm nhẹ (mitigators) để bổ nghĩa thêm:
Annoying
Very annoying
More annoying
Most annoying
Less annoying
A little less annoying
Much less annoying
A little more annoying
Far more annoying
Ý nghĩa chủ động và bị động:
- Dạng –ing mang nghĩa chủ động
- Dạng –ed mang nghĩa bị động.
Ví dụ 1:
Annoying: làm cho ai đó khó chịu (nghĩa chủ động)
He’s an annoying person (hắn là một kẻ hay gây khó chịu cho người khác)
Trong ví dụ này, annoying đứng trước danh từ
He’s very annoying. (hắn là kẻ rất khó chịu)
Trong ví dụ này, annoying đứng sau động từ linking verb.
Annoyed: Bị ai đó, cái gì đó làm cho khó chịu (bị động)
The annoyed dog growled at the nasty child (con chó bị làm phiền gầm gừ thằng bé ngỗ nghịch)
Trong ví dụ này, annoyed đứng trước danh từ
The dog was annoyed.
Trong ví dụ này, annoyed đứng sau động từ
Nếu dùng: “The dog was annoyed by the nasty child” thì annoyed mang nghĩa động từ chứ không phải tính từ bởi vì nó chỉ rõ người gây ra hành động annoy.
Ví dụ 2:
-
- Falling leaves = the leaves that fall (chủ động)
- a meat-eating animal = the animal that eats meat (chủ động)
-
- a broken heart = a heart that has been broken/hurt. (bị động)
- He lived alone, forgotten by everybody. = He had been forgotten by everybody. (bị động)
Dưới đây là danh sách các dạng tính động từ thường dùng trong tiếng Anh:
| Bị động | Chủ động | Bị động | Chủ động |
| amazed amused annoyed bored charmed confused convincing damaged depressed disappointed embarrassed excited exhausted |
amazing
amusing annoying boring charming confusing convincing damaging depressing disappointing embarrassing exciting exhausting |
fascinated frightened frustrated interested irritated puzzled relaxed satisfied shocked surprised terrified tired thrilled |
fascinating
frightening frustrating interesting irritating puzzling relaxing satisfying shocking surprising terrifying tiring thrilling |
Ngoại lệ:
Một số tính động từ mặc dù có dạng phân từ quá khứ (–ed hoặc bất quy tắc) nhưng bắt nguồn từ nội động từ vì vậy chúng chỉ mang nghĩa chủ động, đặc biệt khi dùng trước danh từ.
Ví dụ:
Các tính động từ sau đều mang nghĩa chủ động:
-
- A fallen leaf = a leaf that has fallen
- advanced students = students who have advanced to a high level, không phải là: students who have been advanced…
- developed countries = countries that are developed, không phải là:
countries that have been developed. - Increased activity = activity that has increased; không phải là:
activity that has been increased - vanished civilizations = civilizations that have vanished; không phải là:
civilizations that have been vanished - a retired general = a general that has retired; không phải là:
a general that has been retired - a grown-up daughter = a daughter that has grown up; không phải là:
a daughter that has been grown up - an escaped prisoner = a prisoner that has escaped
- faded colors = colors that have faded away
- swollen ankles = ankles that have swollen
- a well-read person = a person that have read a lot (buộc phải có một trạng từ bổ nghĩa cho read, không thể dùng a read person)
- a much-traveled man = a man that has travelled a lot
- recently-arrived immigrants = immigrants that have arrived recently
Worry có thể dùng ở cả dạng chủ động và bị động đều được.
-
- I worry about you. (chủ động)
- I’m worried about you. (bị động)
Tính động từ dạng kết hợp: Động từ kết hợp danh từ:
Trong các ví dụ sau, các tính động từ được kết hợp giữa phân từ hiện tại hoặc quá khứ của động từ (chữ đậm) và một danh từ (gạch chân).
Về mặt ý nghĩa, dạng ING vẫn mang nghĩa chủ động và dạng ED vẫn mang nghĩa bị động (xem giải thích ngay ở các ví dụ)
-
- a time–consuming process = a process that needs a lot of time
- energy–saving devices = devices that save energy
- a fact–finding mission = mission that finds facts
- a meat–eating animal = an animal that eats meat
- a community–based project = a project that is based on the community
- alcohol–based chemicals = chemicals that are based on alcohol
- battle–hardened soldiers = soldiers that have been toughened by the experience of battles
- drug–induced coma = coma that is caused by using drugs
- purpose–built accommodation = accommodation that is built for a particular use
Về mặt vị trí, ngoài vị trí đứng trước danh từ như trên, các tính động từ dạng này cũng có thể dùng ở sau động từ link verb:
-
- the chemicals are alcohol-based
- the soldiers were battle-hardened
Lưu ý:
Trong trường hợp dùng với nghĩa động từ, dạng phân từ quá khứ -ed thường đi cùng một giới từ, có thể là by, with, of, at, about, nhưng cũng có thể là một giới từ khác. Vì vậy, tốt nhất là tra từ điển để biết chính xác dùng giới từ nào nếu chưa chắc chắn.
Dưới đây là một vài ví dụ:
-
- amazed at/by something/someone/doing something.
- amazed to hear/to know/to discover … that….
- Amused by/at/about something/someone/doing something.
- We were bored with/of/by something/someone/doing something.
INSTRUCTIONS:
Number of questions: 10
Time limit: No
Earned points: Yes (if you’re logged in). You will earn 8 points to your balance if you PASS the quiz (answering at least 80% of the questions correctly). You will earn another 2 points if you COMPLETE the quiz (answering 100% questions correctly).
Have fun!
BÀI LIÊN QUAN
